Tagarchief: balinese dansgroep

Kembang Girang – dans van de vrolijk gekleurde bloemen

> terug naar dansrepertoire DwiBhumi

Deze vrolijke en elegante dans van de Balinese danser en choreograaf I Ketut Rena, beschrijft het overgangsstadium van jonge meisjes die vrouw worden. De choreograaf heeft daarom als thema voor deze dans ‘ontluikende bloemen’ genomen. De invloeden van het West-Javaanse dans- en muziekgenre Jaipongan benadrukken het verleidelijke karakter van de dans. Het woord kembang betekent ‘bloem in het Indonesisch en girang is ‘vrolijk, blij’.

 

> terug naar dansrepertoire DwiBhumi

Oleg Tambulilingan – van bijen in een tropische tuin

> terug naar dansrepertoire DwiBhumi

>> terug naar foto/videoarchief

Duet tussen twee hommels die in een tuin van bloem tot bloem vliegen en een verleidingsdans uitvoeren.

Deze dans heeft een bijzondere geschiedenis. Begin jaren ’50 nam de Amerikaan John Coast het initiatief om voor het eerst een Balinese dans- en gamelangroep naar de USA te halen. Dit was de groep Gunung Sari uit Peliatan onder leiding van Anak Agung Gede Mandera. Voor deze tournee vroeg hij de Balinese meester-danser en choreograaf I Ketut Maria (spreek uit: Mario) een nieuw energiek duet te maken voor een man en een vrouw. Danseres Ni Gusti Ayu Raka Rasmi (te gast in Nederland in 2010 tijdens het Tong Tong Festival) en danser I Sampih dansten de eerste versie van de Oleg Tambulilingan.

In het huidige Bali, waar mannelijke dansers schaars zijn, wordt de rol van de mannetjeshommel vaak door een vrouw gedanst. Bijzonder aan de dans is dat de danseres bewegingen maakt met haar armen hoog boven het hoofd geheven, hetgeen voor die tijd erg vooruitstrevend was. Ook wordt het bovenlichaam tijdens een groot deel van de solo van de vrouwtjesbij vrijwel horizontaal gehouden, wat een groot beroep doet op het uithoudingsvermogen van de danseres.

Oleg Tambulilingan door DwiBhumi Tong Tong Fair 2012
Roxanne Spijkers en Aafke de Jong dansen Oleg Tambulilingan tijdens de Tong Tong Fair 2012. Foto: Marcel van Beek

> terug naar dansrepertoire DwiBhumi

>> terug naar foto/videoarchief

Sekar Jempiring – Balinese dans van de spierwitte gardenia-bloem

> terug naar dansrepertoire DwiBhumi

Deze relatief jonge welkomstdans is in 2004 ontworpen als maskotte-dans van de hoofdstad van Bali, Denpasar. De gardenia-bloem is immers het symbool van deze stad. DwiBhumi is dan ook trots deze dans sinds 2016 aan het repertoire te mogen toevoegen. Tari Sekar Jemipiring gaat over de spierwitte jempiring-bloem waarvan de bedwelmende geur zich naar alle windrichtingen verspreidt. Deze dans ging bij DwiBhumi in première tijdens de Tong Tong Fair 2016.

Foto: Hans Kleijn

> terug naar dansrepertoire DwiBhumi

Gadung Kasturi – Balinese dans over bedwelmende bloemen

> terug naar dansrepertoire DwiBhumi

Met dank aan Herwin Wels voor de foto’s.

In deze welkomstdans, met prachtige kostuums, wordt de alom geroemde kenanga-bloem, ook wel bekend als ylang-ylang verbeeld. De danseressen tonen hun elegantie door middel van gratieuze bewegingen, synchroom met de muziek van de gamelan.  Op Bali wordt deze bedwelmend geurende bloem gebruikt in offerandes en bijvoorbeeld in olien tegen kwade geesten.

Hieronder een videofragment van ons optreden tijdens de Tong Tong Fair van 2015:

> terug naar dansrepertoire DwiBhumi

Kebyar Duduk – speelse en acrobatische mannendans

> terug naar dansrepertoire DwiBhumi

Deze “zittende dans” behoort inmiddels tot het vaste repertoire van Balinese dansen voor jongens. Dansers zien deze dans als een van hun grootste uitdagingen, omdat ze een groot gedeelte van de dans in een gehurkte positie uit dienen te voeren. De danser en choreograaf I Ketut Maria (beter bekend als I Mario) bracht rond de jaren ’20 van de vorige eeuw een bezoek aan het dorp Buleleleng in Noord-Bali omdat hij had gehoord over de nieuwe muziek- en dansstijl “kebyar” die zich daar had ontwikkeld.

Kebyar Duduk Nyoman Sumardika DwiBhumi Balinese dans
KEBYAR DUDUK

Gegrepen door de energie van het orkest liet hij zich meeslepen en danste, al zittend achter de trompong, een van de instrumenten van het gamelan-ensemble.

Enkele jaren later gebruikte hij dit idee om zijn beroemde creatie Kebyar Duduk te maken. Een van de belangrijkste hedendaagse uitdragers van deze dans is Ida Bagus Oka Wirjana uit Belangsinga die bekend staat om zijn indrukwekkende seledet – oogbewegingen – die hij niet alleen van links naar rechts kan uitvoeren, maar tevens in razendsnel tempo van boven naar benenen.

> terug naar dansrepertoire DwiBhumi

Panji Semirang – zoektocht van een prinses

> terug naar dansrepertoire DwiBhumi

Met name in de jaren ’40 tot en met ’60 waren de tari bebancihan, de zogenaamde cross dress dansen, uitzonderlijk populair. Sommigen hebben de tand des tijds overleefd. De Panji Semirang wordt gedanst door een danseres die een mannenrol uitbeeld.

Kenmerkend is de lange kain – heupdoek – die aan de zijkant wordt gedragen en waarmee eveneens bewegingen worden verfraait. Soms wordt er gebruik gemaakt van een waaier (kipas of kepet).

In deze solodans gaat prinses Candra Kirana, verkleed als man op zoek naar haar geliefde, prins Panji. Prins Panji wordt door een andere prinses, die zich voordoet als zijn geliefde, bedrogen. Na allerlei omzwervingen komt de prins erachter dat hij in de maling genomen is. Tijdens een gevecht vindt Panji zijn ware liefde terug. Maar niet voordat zij hem, in opdracht van de goden verkleed als man, met haar haarspeld heeft verwond.

Deze dans heeft als basis een scene uit de Malat, een van oorsprong Javaanse verhalencyclus over de “dolende ridder” Panji, die voortdurend op zoek is naar zijn geliefde.

Foto’s: Ada de Haan

> terug naar dansrepertoire DwiBhumi

Legong Keraton – Balinese hofdans van liefde en strijd

> terug naar dansrepertoire DwiBhumi

>> terug naar foto/videoarchief

De hoven, puri, tot ca. de jaren ’30 van de 20ste eeuw de machtcentra op Bali, fungeerden oorspronkelijk, en in veel gevallen tot op de dag van vandaag, als beschermers van de kunsten. In de meeste hofdansen wordt dan ook het wel en wee van de adel vertolkt.

Hieronder danst DwiBhumi tijdens de Tong Tong Fair in 2011 de Balinese hofdans Legong Keraton Lasem.

De meest bekende Balinese hofdansen behoren tot het genre Legong Kraton (of Keraton). Ze werden tot halverwege de 20ste eeuw voornamelijk uitgevoerd door jonge meisjes ter vermaak van de koning in zijn paleis. De Legong-dansen uit de banjar (wijk) Kedaton in Bali’s hoofdstad Denpasar werden in de jaren ’20 van de vorige eeuw wereldberoemd, vandaar waarschijnlijk de toevoeging Keraton (of kraton). Een andere theorie is dat er Balinese dansgroepen werden uitgenodigd om aan de hoven van Midden-Java, eveneens Kraton genoemd, te komen dansen, wat hen meer prestige gaf. Overigens kan het woord legong voor veel verwarring zorgen, omdat het op Bali ook vaak naar Balinese dans in het algemeen verwijst.

Sinds de oprichting van de Republik Indonesia worden Legong-dansen vooral tijdens tempelceremonies en voor toeristen opgevoerd. Vooral de ingetogen sierlijkheid en de virtuoze techniek van Legong-danseressen brengt Bali wereldfaam als ‘eiland van de duizend dansen’.

In Legong wordt gedanst met waaiers, die de schoonheid van de bewegingen accentueren. Abstracte scènes worden afgewisseld met verhalende delen. Het meest vertolkte verhaal is dat van de koning van Lasem, die de reeds aan prins Panji uitgehuwelijkte prinses Langkesari ontvoert en gevangen houdt in zijn paleis. Op een dag vliegt er een zwarte raaf boven het paleis die vervolgens een gevecht aangaat met de koning van Lasem. De vogel voorspelt hem dat hij, wanneer hij ooit de verloofde van de prinses zal tegenkomen, hij dit met de dood zal moeten bekopen.

LegongKeraton-Garuda-DwiBhumi-Balinese dans-Roxanne Spijkers
Roxanne Spijkers als de kwaad voorspellende raaf in de Balinese hofdans Legong Keraton Lasem – Muiderpoorttheater Amsterdam – foto: Marcel van Beek

De meeste Legong-dansen worden met twee danseressen uitgevoerd, zoals Legong Jobog, Legong Kuntir, Legong Kupu-kupu tarum en Legong Semaradhana. Legong Lasem behoort officieel door drie danseressen gedanst te worden. Recent zijn er een aantal nieuwe Legong-choreografieen gemaakt waarin meer danseressen voorkomen, waaronder Legong Supraba Duta (chor: Ni Ketut Arini Alit) en Legong Untung Surapati (chor: Guruh Sukarnoputra, zoon van Indonesie’s eerste president, Soekarno/Sukarno).

> terug naar dansrepertoire DwiBhumi

>> terug naar foto/videoarchief

De dansers van DwiBhumi

De dans en cultuur van Bali en Indonesie!

De meesten van de dansers van DwiBhumi hebben een professionele dansopleiding gevolgd in Indonesie en/of Nederland. Onder onze dansers bevinden zich ook dansers die gespecialiseerd zijn in andere Indonesische dansvormen, zoals Javaanse dans en Sumatraanse dans en tevens (Westerse) moderne dans.

Woon een optreden of workshop bij! – Wij vinden het leuk kennis met u te maken. U bent dan ook altijd welkom om een optreden of workshop van ons bij te wonen. Kijkt u hiervoor onder het kopje nieuws op deze website of meldt u aan voor onze digitale nieuwsbrief die ca. 1 x per 2 maanden verschijnt in uw mailbox, uiteraard zonder enige verplichting.

 

Welkom op het weblog van DwiBhumi

DwiBhumi Balinese dans en cultuur hofdans Legong Keraton Lasem dansvoorstellingen Balinese danseressen dansworkshops lezingen
Fragment uit de Balinese hofdans Legong Keraton Lasem (danseres: Roxanne Spijkers) – Muiderpoorttheater. Foto: Marcel van Beek

Welkom op het weblog en de website van DwiBhumi Balinese Dans & Cultuur!

Als u naar beneden scrollt vindt u verslagen over onze Balinese dansgroep, onze dansvoorstellingen, workshops, lezingen en ander nieuws op het gebied van Balinese dans, kunst en cultuur.

Wij zijn altijd erg benieuwd naar uw mening en komen graag in contact met ons publiek! Onderaan elk bericht op ons weblog kunt u een reactie plaatsten door op ‘geef reactie’ of op de reacties van anderen te klikken.

Voor meer informatie over onze activiteiten kunt u uiteraard op onze website onder de diverse links en scrolldown-menu’s kijken.

Veel plezier tijdens het rondkijken en wij hopen u graag een keer te ontmoeten tijdens een van onze optredens, workshops, lezingen of feesten in de sfeer van Bali!